Aşılama Tedavisi (IUI)
Bebek sahibi olmakta zorlanan çiftler için yardımcı üreme teknikleri arasında yer alan en pratik, en doğal yaklaşıma yakın ve ekonomik yöntemlerden biri Aşılama (IUI) tedavisidir. Tıbbi adı İntrauterin İnseminasyon olan bu işlem, laboratuvar ortamında özel yöntemlerle hazırlanan, hareketliliği ve kalitesi en yüksek seviyeye çıkarılmış spermlerin, bir kateter yardımıyla doğrudan rahim içine yerleştirilmesi işlemidir.
Aşılama (IUI) nedir?
Aşılama, spermlerin katetmesi gereken yolu kısaltarak ve rahim ağzındaki (serviks) olası engelleri aşarak döllenme şansını artırmayı amaçlar. Normal bir cinsel birleşmede spermlerin sadece çok küçük bir kısmı rahim içine ve oradan tüplere ulaşabilirken, aşılama yöntemiyle milyonlarca hareketli sperm tam da yumurtanın beklendiği noktaya ulaştırılır. Bu işlem, doğala en yakın tedavi yöntemlerinden biri kabul edilir çünkü döllenme yine annenin vücudunda, fallop tüplerinde gerçekleşir.
Aşılama tedavisi kimlere uygulanır?
Aşılama, genellikle tüp bebek tedavisine geçmeden önceki basamak olarak değerlendirilir. Şu durumlarda başarı oranı yüksektir:
Açıklanamayan İnfertilite: Yapılan testlerde her iki eşte de belirgin bir sorun bulunamamasına rağmen gebelik oluşmaması.
Hafif Erkek Faktörü: Sperm sayısında, hareketliliğinde veya yapısında (morfoloji) hafif düzeyde düşüklük olması.
Servikal Faktör (Rahim Ağzı Problemleri): Rahim ağzındaki salgıların (mukus) spermlerin geçişine izin vermemesi veya spermleri etkisiz hale getirmesi.
Ejakülasyon (Boşalma) Sorunları: Yapısal veya psikolojik nedenlerle doğal ilişkinin gerçekleşememesi.
Endometriozis: Hafif veya orta düzeyde çikolata kisti vakalarında tüplerin açık olması şartıyla uygulanabilir.
Polikistik Over Sendromu (PKOS): Yumurtlama sorunu yaşayan kadınlarda ilaç desteğiyle birlikte.
Aşılama süreci nasıl ilerler? (Adım Adım)
Aşılama süreci titiz bir takip ve zamanlama gerektirir:
Yumurtalıkların Uyarılması: Adetin 2. veya 3. günü başlanan hap veya düşük dozlu iğne tedavileriyle 1 veya 2 adet sağlıklı yumurta geliştirilmesi hedeflenir.
Yumurta Takibi: Belirli aralıklarla yapılan ultrason muayeneleri ile foliküllerin büyüklüğü izlenir.
Çatlatma İğnesi: Yumurtalar ideal büyüklüğe (18-20 mm) ulaştığında çatlatma iğnesi yapılarak yumurtlamanın gerçekleşeceği saat belirlenir.
Sperm Hazırlığı (Sperm Yıkama): İğneden yaklaşık 34-36 saat sonra, erkekten alınan sperm örneği laboratuvarda “yıkama ve zenginleştirme” işlemine tabi tutulur. Bu işlemle ölü hücreler ve sıvılar temizlenir, sadece en hızlı ve sağlıklı spermler konsantre edilir.
İnseminasyon (Enjeksiyon): Hazırlanan spermler, ince ve yumuşak bir kateter yardımıyla rahim ağzından geçilerek rahim boşluğuna bırakılır.
Aşılama sırasında ve sonrasında neler hissedilir?
İşlem oldukça kısa sürer (yaklaşık 5-10 dakika) ve genellikle ağrısızdır. Anestezi gerektirmez; hissedilen duygu rutin bir jinekolojik muayene veya smear testi ile benzerdir. İşlem sonrası hastanın 15-20 dakika dinlenmesi yeterlidir. Hasta aynı gün günlük işlerine ve sosyal hayatına dönebilir.
Başarı Şansı ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Aşılama tedavisinde başarı şansı; çiftin yaşına, kısırlık süresine ve sperm kalitesine bağlı olarak ilk denemede yaklaşık %15-20 civarındadır. Aşılama uygulamalarında deneme sayısı arttıkça gebelik elde etme şansı da kümülatif olarak artış göstermekte olup, bu süreç kişiye özel tıbbi duruma göre maksimum 6 denemeye kadar sürdürülebilir. Genellikle 6 deneme sonrasında gebelik elde edilemezse, hastaya daha ileri bir yöntem olan tüp bebek tedavisi önerilmektedir.
Zamanlama: Aşılama için en kritik faktör doğru zamanlamadır.
Tüplerin Durumu: Aşılamanın başarılı olabilmesi için kadının en az bir fallop tüpünün açık ve sağlıklı olması şarttır.
İşlem Sonrası: Ağır sporlardan ve aşırı stresten kaçınılması, doktorun önerdiği destekleyici ilaçların (progesteron vb.) düzenli kullanılması önerilir.
Gizlilik ve KVKK Taahhüdü
Üreme sağlığı ve aşılama tedavisi, son derece kişisel ve mahrem bir süreçtir. Kliniğimizde, hastalarımızın tüm tıbbi verileri, görüşme notları ve tedavi detayları 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında korunmaktadır.
Aşılama Tedavisi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
(01) Neden aşılama (IUI) tercih edilmelidir?
(02) Aşılama (IUI) ile çocuk sahibi olabilir miyiz?
(03) Aşılama (IUI) öncesi ne kadar süre cinsel ilişkiye ara verilmelidir?
(04) Tüp bebek mi, aşılama mı tercih edilmelidir?
Daha fazla sorunuz mu var?