Dış Gebelik
Gebelik süreci normal şartlarda, döllenmiş yumurtanın (embriyo) fallop tüplerinden geçerek rahim içine yerleşmesiyle başlar. Ancak bazı durumlarda embriyo, rahim boşluğunun dışındaki bir dokuya yerleşir. Tıbbi adı Ektopik Gebelik olan bu durum, halk arasında Dış Gebelik olarak bilinir. Dış gebelik, normal bir gebelik gibi ilerleme şansı olmayan ve erken teşhis edilmediğinde anne hayatını riske atabilen ciddi bir tıbbi durumdur. Jinekolojik acillerin en başında gelen bu tablo, modern tıp imkanları ve erken tanı yöntemleri sayesinde günümüzde başarıyla yönetilebilmektedir.
Dış gebelik nedir ve neden olur?
Dış gebeliklerin yaklaşık %95’i fallop tüplerinde (tüp bebek) yerleşir. Ancak nadir de olsa yumurtalıklarda, karın boşluğunda veya rahim ağzında (serviks) da görülebilir. Embriyo rahim dışındaki bu dokularda büyüdükçe, yerleştiği organın yapısını bozar ve ciddi iç kanamalara neden olabilir.
Dış gebeliğin oluşmasına zemin hazırlayan temel faktörler şunlardır:
Tüplerde Hasar veya Tıkanıklık: Geçirilmiş pelvik enfeksiyonlar (PID), tüplerdeki tıkanıklıklara veya tüpün iç yüzeyindeki tüysü hücrelerin (silia) hareketinin bozulmasına yol açarak embriyonun rahme ulaşmasını engeller.
Geçirilmiş Ameliyatlar: Tüpler veya karın bölgesiyle ilgili operasyonlar yapışıklıklara neden olabilir.
Yardımcı Üreme Teknikleri: Tüp bebek tedavilerinde embriyonun yerleştirilmesi sonrası nadiren dış gebelik riski oluşabilir.
Sigara Kullanımı: Tüplerin hareket yeteneğini bozarak döllenmiş yumurtanın rahme ilerlemesini yavaşlatır.
Geçmiş Dış Gebelik Öyküsü: Daha önce dış gebelik geçiren kadınlarda risk, normale göre daha yüksektir.
Dış gebelik belirtileri nelerdir?
Dış gebelik başlangıçta normal bir gebelik gibi adet gecikmesi, bulantı ve göğüs hassasiyeti ile kendini gösterebilir. Ancak embriyo büyüdükçe şu belirtiler ortaya çıkar:
Keskin ve Bıçak Saplanır Tarzda Ağrı: Genellikle alt karın bölgesinde ve tek taraflı hissedilir.
Vajinal Kanama: Normal adet kanamasından farklı, genellikle kahverengi veya lekelenme tarzında bir kanama.
Omuz Ağrısı: Karın içine kan sızmaya başladığında, diyafram sinirinin uyarılması sonucu omuz bölgesinde ağrı hissedilebilir.
Halsizlik ve Bayılma Hissi: İç kanamanın ilerlemesiyle tansiyon düşüklüğü, çarpıntı ve şok belirtileri gelişebilir. Bu durum acil cerrahi müdahale gerektirir.
Tanı yöntemleri (Nasıl anlaşılır?)
Dış gebeliğin kesin tanısı için iki temel yöntem birlikte kullanılır:
Beta-HCG Takibi: Normal bir gebelikte Beta-HCG hormonu her 48 saatte yaklaşık iki katına çıkar. Dış gebelikte bu artış çok yavaş gerçekleşir veya düzensizdir.
Transvajinal Ultrasonografi: Beta-HCG seviyesi belirli bir eşiğe (genellikle 1500-2000 mIU/mL) ulaştığı halde rahim içinde gebelik kesesinin görülmemesi, dış gebelik şüphesini kuvvetlendirir. Bazen tüplerin olduğu bölgede dış gebelik odağı ultrasonda doğrudan görülebilir.
Dış gebelik tedavi yöntemleri
Tedavi seçimi, dış gebeliğin büyüklüğüne, iç kanama olup olmamasına ve hastanın genel durumuna göre belirlenir:
Medikal Tedavi (İlaçla Tedavi): Dış gebelik erken dönemde yakalanmışsa, “Metotreksat” adı verilen özel bir ilaç ile gebelik dokusunun büyümesi durdurulur ve vücut tarafından emilmesi sağlanır. Bu yöntemde cerrahiye ve tüplerin alınmasına gerek kalmaz.
Cerrahi Tedavi (Laparoskopi): İlaç tedavisine uygun olmayan veya iç kanama riski olan hastalarda tercih edilir. Genellikle “kapalı ameliyat” (laparoskopi) yöntemiyle, göbek deliğinden girilerek dış gebelik odağı temizlenir. Duruma göre tüp korunabilir (salpingostomi) veya tamamen alınması (salpinjektomi) gerekebilir.
Gözlem: Çok nadir durumlarda, Beta-HCG seviyesi kendi kendine düşmeye başlamışsa hasta yakın takip altında tutulabilir.
Tedavi sonrası süreç ve gelecek gebelikler
Dış gebelik tedavisi sonrası kadınların büyük çoğunluğu sağlıklı bir şekilde tekrar hamile kalabilir. Tek tüpün alınmış olması, diğer tüp sağlıklı olduğu sürece doğal yolla gebe kalmaya engel değildir. Ancak yeni bir gebelik planlanmadan önce genellikle 3 ile 6 ay beklemek önerilir. Yeni bir gebelik oluştuğunda ise çok erken dönemde hekime başvurularak gebeliğin rahim içinde olduğu teyit edilmelidir.
Gizlilik Taahhütnamesi
Üreme sağlığına dair acil durumlar ve tıbbi süreçleriniz, kliniğimizde en yüksek mahremiyet standartları ile yönetilir. Dış gebelik tanısı, tetkik sonuçlarınız ve uygulanan operasyon detayları 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında tam koruma altındadır.
Doğum Kontrol Yöntemleri Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
(01) DENEME
(02) Soru 2
(03) Soru 3
(04) Soru 4
Kadın Hastalıkları Hizmetleri
Daha fazla sorunuz mu var?